Książka poetycka Witolda Wirpszy The Family of Man – Komentarze do fotografii została opublikowana po raz pierwszy w 1962 roku. Autor nawiązywał w niej bezpośrednio do słynnej wystawy fotograficznej The Family of Man, przygotowanej przez Edwarda Steichena, dyrektora Departamentu Fotografii nowojorskiego Museum of Modern Art, gdzie ekspozycja została zaprezentowana po raz pierwszy 26 stycznia 1955 roku. Pokazano ją później w 37 krajach (liczba widzów, którzy ją podówczas zobaczyli, szacowana jest na przeszło 9 milionów). Do Polski wystawa trafiła w 1959 roku za sprawą Bronisława Schlabsa, malarza i wybitnego fotografa, przedstawiciela nurtu tak zwanej fotografii subiektywnej, którego prace były wystawiane za granicą, między innymi w Museum of Modern Art. Wirpsza wspominał, że przez wiele miesięcy panowała u nas moda na tę ekspozycję (można ją było zobaczyć w Warszawie, Wrocławiu i Poznaniu, a pojedyncze zdjęcia przedrukowywały czasopisma codzienne i branżowe obok całkiem licznych omówień i komentarzy autorstwa krytyków fotografii, a także samych artystów). Wirpsza był pod ogromnym wrażeniem doskonałości technicznej prezentowanych na niej zdjęć. Jego stosunek do ekspozycji uległ zmianie, gdy uświadomił sobie, że przekaz poszczególnych fotografii został podporządkowany pewnym ogólnym założeniom estetycznym i ideologicznym. Wybrane przez Steichena zdjęcia pełniły funkcję służebną względem idei, odebrano im status autonomicznych przedstawień. Odwołując się do kategorii Rolanda Barthes’a, można powiedzieć, że punctum, czyli to, co jednostkowe, zostało niemal całkowicie przesłonięte przez studium, czyli – w tym przypadku – naczelną ideę: jedność rodzaju ludzkiego, w którą Steichen wierzył, i którą za pośrednictwem fotografii chciał pokazać całemu światu. Wirpsza postanowił wypowiedzieć organizatorom wystawy poetycką wojnę, poddając w swych wierszach radykalnej krytyce ich sposób myślenia i patrzenia na człowieka. Stworzył jedną z najbardziej fascynujących książek poetyckich XX wieku, która przez lata była w Polsce ignorowana, ponieważ czytelnicy nie rozumieli jej przekazu wyprzedzającego epokę. Wydaje się, że dopiero dziś możemy skutecznie rozmawiać o Wirpszy i jego komentarzach do fotografii.

W spotkaniu poświęconym nowemu wydaniu Komentarzy do fotografii Witolda Wirpszy udział wezmą: Grzegorz Jankowicz (Ha!art, Tygodnik Powszechny, autor posłowia do książki Wirpszy), Krzysztof Siwczyk (Instytut Mikołowski). Spotkanie poprowadzi Maciej Melecki.

11.06.2011; 14:00

Galeria Camelot & Fundacji Imago Mundi, ul. św. Tomasza 17

powrót