Autorka: Aneta Grzeszykowska

Tekst kuratorski:

Jeśli/If

Fotograficzny cykl Moniki Libery jest swoistą dokumentacją podróży, którą odbywa autorka, rozliczając intymne doświadczenie choroby. Centralnym motywem jest damska peruka ukazana w różnych przestrzeniach codzienności: od pejzażu różnych pór roku, poprzez humorystyczne scenki z udziałem zwierząt, aż po intymne kadry, w których ów obiekt wchodzi w relacje z najbliższymi osobami artystki oraz z nią samą. Efektem jest surrealistyczna, niezwykle efektowna seria obrazów, w których noszona podczas choroby proteza zostaje niejako upersonifikowana i oddzielona od swojej funkcji, uczestnicząc w sytuacjach, które mogły się nigdy nie zdarzyć.

Kojarzony z chorobą rekwizyt, będący symbolem braku, w kolejnych kadrach ożywa, zostaje wprawiony w ruch, zawieszony w locie, rozczochrany chaotycznie przez wiatr — jakby był napędzany niewidzialną siłą. Performatywny i afirmacyjny gest podrzucania peruki staje się tu symbolicznym przywracaniem obecności oraz metodą, dzięki której dokonuje się osobiste katharsis autorki, dotyczące przeżytej choroby nowotworowej. Podstawowa, egzystencjalna funkcja sztuki rozgrywa się tu w konkretnej przestrzeni przeżytego doświadczenia.

Cykl Moniki Libery formalnie osadzony jest w konwencji fotograficznego reportażu społecznego, jednak wprowadzenie przez autorkę performatywnej interwencji sprawia, że bliżej mu do dzieł z historii sztuki, takich jak Olimpia Katarzyny Kozyry czy Intra-Venus Hannah Wilke, w których fotografia pełniła funkcję neutralnego medium, dokumentującego konceptualny namysł nad doświadczeniem choroby i śmierci.

Radykalne usunięcie się z kadrów, symbolizowane unoszącym się w przestrzeni rekwizytem, umożliwia widzowi identyfikację z osobistym doświadczeniem autorki. Tworzy symboliczną, pustą przestrzeń, którą można wypełnić własnym, analogicznym, śmiertelnym ciałem.

Monika Libera (ur. 1976) jest fotografką mieszkającą w Szczecinie. Studiowała fotografię i socjologię. Jej twórczość zakorzeniona jest w fotografii konceptualnej i zaangażowanej społecznie, eksplorującej ciało, chorobę i wspólnotę. Koncentruje się na intymności, trosce oraz relacyjnej obecności, traktując fotografię jako przestrzeń spotkania i współuczestnictwa. W długoterminowej współpracy z osobami doświadczającymi choroby i niepełnosprawności tworzy obrazy badające wrażliwość, więź oraz doświadczenie współdzielenia. Jej praktyka łączy wrażliwość dokumentalną z refleksją konceptualną, podkreślając codzienne sytuacje, mikrogesty oraz złożoność ludzkich relacji.